FILTR DO WODY odmanganiacz – budowa i zastosowanie w domach

Każde urządzenie techniczne - filtr do wody także - to zbiór elementów, które połączone ze sobą
jako stacja uzdatniania wody tworzą odpowiedni do wykorzystania dla przez Użytkownika proces
technologiczny: odżelazianie wody, odmanganianie, zmiękczanie, filtracja mechaniczna, osmoza,
usuwanie azotanów z wody, usuwanie amoniaku, itp...
I tak, konfigurując odpowiednio komponenty dla filtra do wody technolog tworzy urządzenie
odpowiednie dla danego procesu: odżelaziacz, odmanganiacz, zmiękczacz, filtr mechaniczny, filtr
węglowy do poprawy smaku zapachu i barwy wody, etc...
Diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach. Jednakże każdy filtr do wody składa się z głównych, podobnych
do siebie elementów w róznych procesach i urządzeniach do filtracji:
1. ZBIORNIK CIŚNIENIOWY
2. SYSTEM DYSTRUBUCYJNY
3. ZAWÓR STERUJĄCY
4. ZŁOŻE FILTRACYJNE
5. OSPRZĘT POMOCNICZY

ZBIORNIK CIŚNIENIOWY
który tworzy charakterystyczny wygląd czy to jest filtr do domu, filtr do restauracji,
filtr do zakładu, jest to wykonany zazwyczaj z PE (polietylenu) zbiornik cienkościenny. Charakterystyczny
wygląd filtra tworzy precyzyjnie owinięta wokół bańki PE otulina z włókna szklanego przesyconego żywicą
poliestrową. Zbiornik taki, o ile włókno szklane nie jest uszkodzone mechanicznie - wytrzymuje ciśnienie
testowe do 20 atmosfer. Niektórzy producenci na tabliczce znamionowej nanoszą maksymalne ciśnienie jakiemu
może być poddany filtr wody 10, inni - 8 bar. Są to bezpieczne granice pracy niezależnie czy to jest
odżelaziacz, odmanganiacz, zmiękczacz, filtr mechaniczny, czy inny "uzdatniacz". Kluczowym, i najważniejszym
czynnikiem, przed jakim należy chronić zbiornik z tworzywa sztucznego jest podciśnienie. O ile zbiorniki
stalowe wytrzymują "zassanie" wody, o tyle zbiornik filtracyjny z tworzywa nie.
Do takiej sytuacji może dojść, np: gdy urządzenie będzie zainstalowane 10 m ponad poziomem minimalnym,
a instalacja nie zaopatrzona w higieniczny przerywacz strug, lub chociaż zawór zwrotny skierowany "do"
instalacji przed filtrem (by wyrównać ciśnieniem atmosferycznym podciśnienie).
W praktyce, na przestrzeni 22 lat projektowania i budowy filtrów do wody znamy jeden przypadek, i w zasadzie
będący błędem montażowym, przeoczeniem przez podnajętego hydraulika koniecznego osprzętu w jaki musi być
zaopatrzony odżelaziacz, odmanganiacz, zmiękczacz, filtr węglowy czy inny filtr wody.

SYSTEM DYSTRYBUCYJNY
to nic innego jak odpowiedniej średnicy rura biegnąca od zaworu sterującego filtrem, do dna zbiornika
ciśnieniowego. Rura dystrybucyjna zaopatrzona jest u dołu w kosz tzw. "dolny" - specjalnie wykonane sito
ze szczelinami dopasowanymi do rodzaju filtra do wody. Posiada także różną konstrukcję, w zależności czy
jest to odżelaziacz, odmanganiacz, filtr węglowy, zmiękczacz, filtr do usuwania amoniaku azotanów, czy
filtr mechaniczny. Posiada także róże szerokości szczelin. Najmniejsze szczeliny, i najprecyzyjniej wykonane
kosze dolne oraz górne (bezpośrednio pod głowicą sterującą w zbiorniku filtra wody) są stosowane dla zmiękczaczy
wody, w przypadku użycia złoża nazywanego jonit (w przypadku gdy stosujemy zmiękczacz - jest to silnie kwaśny
kationit regenerowany w cyklu sodowym, czyli roztworem NaCl).

ZAWÓR STERUJĄCY
Panuje powszechna opinia, że zawór sterujący jest "sercem" urządzenia. Inaczej mówi się "głowica sterująca".
Nie jest to prawdą. Jakkolwiek jest to element filtra wody, którego roli nie da się przecenić - jest tylko
elementem wykonawczym, który ma poprawnie i bezbłędnie wykonać swoją pracę. Sercem filtra do wody, niezależnie
czy jest to odmanganiacz, zmiękczacz, odżelaziacz, filtr mechaniczny, filtr węglowy - jest złoże filtracyjne,
które wykonuje najcięższą pracę.
Do dyspozycji posiadamy zawory ręczne lub automatyczne.
W przypadku zaworów ręcznych, które drastycznie obniżają cenę urządzenia, jakim jest filtr wody odpowiedzialność
za inicjację płukania filtra/regeneracji filtra oraz jej przeprowadzenia spoczywa na barkach Użytkownika.
W przypadku zaworów automatycznych - dopóki zawór jest sprawny i zasilany energią elektryczną - procesy kontroli
i prowadzenia płukania/regeneracji filtra odbywają się bez ingerencji Użytkownika.
Znamy przypadek Użytkownika, który po kilkunastu latach eksploatacji od serwisanta dowiedział się, że niestety
uszkodzony silnik doprowadził do zniszczenia złoża. Użytkownik zwyczajnie przyzwyczajony do tego, że coś tam
odbywa się automatycznie - zapomniał o przeglądach. Kilkanaście lat ciągłej pracy to i tak niezły wynik jak
na urządzenie wykonujące ciężką pracę przeciwdziałania i zmiany strumieni cieczy przy normalnym ciśnieniu
pracy instalacji.
Głównie dla potrzeb filtrów do domu zawory sterujące dzieli się na tzw. odżelaziające i zmiękczające.
Zawory odżelaziające to zawory trzycyklowe, zawory zmiękczające to zawory min. pięciocyklowe.
Każdy filtr odżelaziający, odmanaganiający, filtr węglowy, filtr mechaniczny, filtr multimedialny posiadają
zawory trzycyklowe.
Filtr zmiękczający wodę, zmiękczacz, filtr usuwający azotany, amoniak, lub filtr multifunkcyjny - posiadają
zawory min. pięciocyklowe.
Zawór trzycyklowy realizuje następujące funkcje: filtracja wody, płukanie wsteczne, płukanie układające.
Zawór pięciocykowy, to odpowiednio: płukanie wsteczne, podanie regeneranta, regeneracja (tzw. wolne płukanie),
wypieranie regeneranta (tzw. wolne płukanie) i płukanie uładające.
Niektórzy producenci stosuję regenerację upflow (podawanie regeneranta od góry), inni - downflow (podawanie
regeneranta od dołu na złoże). Szczegóły, zalety i wady takich rozwiązań są opisane w innym artykule,
zapraszamy do zapoznania się z nimi.
Niektóre zawory sterujące podają wodę podczas regeneracji, niektóre na czas regeneracji filtra wodę odcinają.
Handlowcy w miarę swoich umiejętności i sprzedawanych zaworów filtracyjnych potrafią pokazać niewątpliwe
wady lub zalety takich rozwiązań.
A prawda jest taka, że KAŻDY użytkownik filtra do wody - niezależnie od tego czy jest to odżelaziacz, odmanganiacz,
zmiękczacz, filtr mechaniczny, filtr węglowy - czy inna stacja uzdatniania wody - posiada inne warunki pracy,
zasilania, inną jakość wody ze ze studni, inne potrzeby, inne wymagania.
I każdy użytkownik powinien posiadać indywidualnie dobrane, opracowane przez technologa, dopasowane dla danego
Użytkownik rozwiązanie technologii uzdatniania wody.

ZŁOŻE FILTRACYJNE
Złoże filtracyjne jest sercem urządzenia. Odpowiednio dobrane, stosowane w odpowiednio dobranym zbiorniku,
z zaworem sterującym umożliwiającym jego odpowiednie płukanie lub regenerację - będzie służyć Użytkownikowi
przez długi czas.
Złoże filtra do wody oczywiście znajduje się w zbiorniku filtracyjnym, a na potrzeby takich urządzeń jak filtr
do domu, filtr do restauracji, czy filtr do zakładu - przepływ wody odbywa się z góry do dołu. System dystrybucyjny
(rura dystrybucyjna) kieruje uzdatnioną wodę z dolnych warstw złoża do zaworu sterującego, i dalej do wyjścia wody
czystej.
Złoża odżelaziające na przestrzeni ostatnich pięćdziesięciu lat zostały rozwinięte o dobre, sprawdzone, silnie
technologie, służące poprawie jakości wody.
Generalnie, złoża odżelaziające do urządzenia stacji uzdatniania wody jak odżelaziacz czy odmanganicz możemy
podzielić na kilka grup:
1. Złoża mechaniczne
2. Złoża katalityczne
3. Złoża jonowe
4. Złoża mieszane
Nie ma jednoznacznej recepty, jakie złoże jest najlepsze. Każde jest dobre. A jego działanie, sprawne uzdatnianie
wody, długi czas eksploatacji jest zależny od technologa, który dla danego użytkownika filtra do wody dobiera
rozwiązanie. Jeśli dla ciężkich warunków pracy dobierzemy najdroższe, jonowe złoże - a nie zapewnimy pre- i post-
procesy w ciągu technologicznym - złoże w odżelaziaczu odmanganiaczu przestanie pracować po kilku miesiącach.
Jeśli zaś zastosujemy tanie złoża, ale w pełnym ciągu technologicznym - żłoże odżelaziające odmanganiające popracuje
sprawnie przez najbliższych min. 10 lat.
Tendencja w ostatniej dekadzie doboru złóż dla urządzeń takich jak odżelaziacz, czy odmanganiacz zmierza do stosowania
złóż multifunkcyjnych. Są to dobre rozwiązania, ponieważ dodatkowo woda jest zazwyczaj zmiękczana. Ale oczywiście
zbyt mały filtr, zbyt duże prędkości przepływu (co ma miejsce zawsze w tzw. kompaktach), brak wstępnej filtracji
mechanicznej - sprawiają, że złoże "żyje" rok, najwyżej dwa lata.
I z drugiej strony - "magiczne", "wszystkomające" i "potrafiące" złoża" sprawiają, że handlowcy z własnej wygody
nie rozmawiają z Użytkownikami o - przede wszystkim - metodach naturalnych sprawiających że odżelazianie, odmanganianie
jest trwałe, skuteczne, tanie w eksploatacji.
Metody naturalne? - napowietrzanie, czas kontaktu, kłaczkowanie, filtracja wody. Tanie, skuteczne, długowieczne.
Reasumując - dobór złoża/technologii dla urządzeń jak odżelaziacz, odmanganiacz, filtr do wody, filtr mechaniczny
zależy w głównej mierze od wiedzy i zaangażowania osoby, które takie rozwiązanie proponuje.
Priorytetem jest - oczywiście poza odpowiednią jakością wody - niski koszt eksploatacji oraz długi resurs pomiędzy
uzupełnieniem/wymianą złoża.

OSPRZĘT POMOCNICZY
to przede wszystkim urządzenia techniczne, zastosowane w zależności od technologii uzdatniania wody. Należą do nich:
napowietrzanie (aspirator, zwężka Ventouriego), hydrofor przepływowy z systemem rozdeszczowania, zbiornik reagenta
(sól, nadmanganian potasu), system korekty chemicznej wody. Każde odżelazianie, i każdy odżelaziacz pracujący jako
część, lub autonomiczna stacja uzdatniania wody wymaga innego osprzętu pomocniczego, którego doborem dla Użytkowniaka
powinien zająć się Technolog.
Ważnym w instalacji uzdatniania wody jest nawet kran ogrodowy przed ostatnim zaworem wyjścia filtra na dom - służy
raz do roku przy prewencyjnej dezynfekcji własnej studni.


ZAPRASZAMY DO CZYTANIA KOLEJNYCH ARTYKUŁÓW!